Πήραμε τα βουνά: Η Κόνιτσα και τα Μαστοροχώρια μέσα από τη ματιά των μαθητών της EnVeriaMentalWanderings....

Η Περιβαλλοντική Ομάδα του Μουσικού Σχολείου Βέροιας "EnVeriaMentalWanderings" πραγματοποίησε διήμερη διδακτική επίσκεψη στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κόνιτσας την τελευταία βδομάδα του Φλεβάρη. Η ομάδα είναι μέλος του δικτύου "Παραδοσιακοί Οικισμοί και Φύση" και μελέτησε με τη βοήθεια του έμπειρου και ειδικά καταρτισμένου προσωπικού του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης την αρχιτεκτονική των παραδοσιακών τοξοτών γεφυριών της Ηπείρου και έμαθε πολλά από τα μυστικά των μαστόρων της περιοχής και της τέχνης τους.

Ας δούμε όμως πώς κατέγραψαν και αξιολόγησαν τις εμπειρίες τους οι ίδιοι οι μαθητές:

Σπύρος Καλαντζόπουλος, Ένα ονειρικό τοπίο

Η εκδρομή στην Κόνιτσα.... Τι να πρωτοπώ για αυτή την εμπειρία! Τη σχεδίαζα μέσα στο μυαλό μου για μήνες! Σκεφτόμουν όλα τα πράγματα που θα μπορούσα να κάνω. Είχα φτιάξει ένα σενάριο στο μυαλό μου μέχρι που όλα έγιναν διαφορετικά από ότι πίστευα... Πρώτη φορά σε μια εκδρομή δεν έπεσα μέσα ούτε σε μία πρόβλεψη για το τι θα συμβεί παρόλα αυτά, αντί να πεθάνω από το άγχος μου, πέρασα τόσο όμορφα! Σε αυτή την εκδρομή ξεκίνησα αποφασισμένος να περάσω δυο ημέρες μόνος μου με το βιβλίο μου και τα ακουστικά μου. Άλλαξα όμως γνώμη, όταν διαπίστωσα πόσο φιλική ήταν η ατμόσφαιρα, πόσο ονειρικό ήταν το τοπίο και πόσο καλή ήταν η διάθεση των συμμαθητών μου και σκέφτηκα: "Ποιος μου δίνει το δικαίωμα να τους χαλάσω τη διάθεση;". Έτσι, ανακάλυψα πως όσο άσχημα και να νιώθεις, ο ενθουσιασμός των γύρω σου μπορεί να γίνει κτήμα σου και τελικά να τον ενστερνιστείς και να σε εκφράζει κιόλας. Αυτό ακριβώς συνέβη με εμένα. Πέρασα τόσο όμορφα, γιατί απλά δυο μέρες άφηνα το τοπίο και την ατμόσφαιρα να γίνουν κομμάτι του εαυτού μου.

Δεν περίμενα πως θα έβρισκα μια τόσο μοντέρνα καφετέρια στην παραδοσιακή αγορά της Κόνιτσας, ούτε πως θα γνώριζα σε αυτή τη μικρή, απομονωμένη γωνιά της γης, σκαρφαλωμένη στις πλαγιές του Σμόλικα, παιδιά με ενδιαφέροντα και για μουσική και για θέατρο και ανθρώπους με τόσο εναλλακτικές απόψεις για το περιβάλλον και την ιστορία. Θέλω όμως ιδιαίτερα να αναφερθώ στη φύση που έκανε την ψυχή σου να νοιώθει ανακουφισμένη, καθώς το πυκνό πευκοδάσος, η εκκωφαντική σιωπή και οι χιονισμένες βουνοκορφές ανέδιδαν μια αίσθηση ηρεμίας σε αντίθεση με την τραχύτητα και την αγριότητα που χαρακτηρίζει άλλες περιοχές της Πίνδου.

Το πέτρινο γεφύρι στην εντυπωσιακή χαράδρα του Αώου, τα πέτρινα χωριά Γανναδιό και Πυρσόγιαννη με την υπέροχη εκκλησία που είναι διακοσμημένη με δυτικόφερτα ξυλόγλυπτα, φυσικά σε κάνουν να αναρωτιέσαι πού χάθηκε όλος αυτός ο πολιτισμός που χαρακτηριζόταν από πνευματική πληρότητα, βαθιά σκέψη, παράλληλα με ικανότητα επιβίωσης και πρακτικότητα. Μπορεί ακόμα να βρίσκεται στους λιγοστούς κατοίκους αυτών των χωριών που με σημερινά δεδομένα θεωρούνται έξω από τον κόσμο; Δεν νομίζω. Πιστεύω πώς βρίσκεται στις πέτρες αυτού του ονειρικού τοπίου.

Γιάννης Μαντρατζής, Η εκδρομή στην Κόνιτσα

Είναι αδιαμφισβήτητο ότι στη διάρκεια των σχολικών μας χρόνων υπάρχουν εκδρομές που μένουν ανεξίτηλες στο μυαλό και στην καρδιά κάθε εφήβου, κάθε μαθητή. Τέτοιου είδους εκδρομές είναι και οι πολυήμερες. Για εμένα μια από τις εκδρομές που θα μου μείνουν αξέχαστες είναι η εκδρομή της τάξης μας στην Κόνιτσα.

Το πρωί της Πέμπτης 22 Φεβρουαρίου επιβιβαστήκαμε στο λεωφορείο και ξεκινήσαμε με προορισμό την Κόνιτσα μέσω της Εγνατίας Οδού, όπου και πραγματοποιήσαμε στάση στα Γιάννενα για ξεκούραση και περιήγηση στο κάστρο. Αργά το μεσημέρι φτάσαμε στην Κόνιτσα. Η Κόνιτσα βρίσκεται στην Ήπειρο και ανήκει στο νομό Ιωαννίνων. Είναι μια μικρή αλλά γραφική κωμόπολη χτισμένη κοντά στον ποταμό Αώο και έχει ως στολίδι το γεφύρι της.

Το κατάλυμά μας ήταν η Μαθητική Εστία που βρίσκεται στην περιοχή της Κάτω Κόνιτσας. Εκεί συναντήσαμε τους υπεύθυνους του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, καθώς και τα παιδιά από τα γύρω χωριά που φοιτούν στο Λύκειο της Κόνιτσας και μένουν στην Μαθητική Εστία σχεδόν όλη την εβδομάδα.

Αφού ξεκουραστήκαμε και τακτοποιηθήκαμε στα δωμάτιά μας, επιβιβαστήκαμε ξανά στο λεωφορείο και κατευθυνθήκαμε προς το γεφύρι της Κόνιτσας το οποίο σχηματίζει καμάρα και είναι χτισμένο από κουρασάνι, το παραδοσιακό υλικό που χρησιμοποιούσαν οι μάστοροι της περιοχής. Στη συνέχεια περιπλανηθήκαμε στο μονοπάτι δίπλα στο ποτάμι θαυμάζοντας τον σχηματισμό των πετρωμάτων των γύρω βουνών και ότι απέμεινε από ένα βυζαντινό μνημείο. Μετά το δείπνο στην Μαθητική Εστία ακολούθησε μια σύντομη νυχτερινή εξόρμηση στο κέντρο της πόλη σε μία από τις τοπικές καφετέριες.

Την επόμενη μέρα ετοιμάσαμε τις αποσκευές μας και ξεκινήσαμε για να επισκεφτούμε τα ελληνο-αλβανικά σύνορα και τη Μονή της Παναγίας της Μολυβδοσκέπαστης. Στη Μονή μάς υποδέχτηκε ένας ευσεβέστατος καλόγερος, ο οποίος μάς μίλησε για την ιστορία της και την ίδρυσή της από τον αυτοκράτορα του Βυζαντίνου Κωνσταντίνο Δ' τον Πωγωνάτο τον 7ο μετά Χριστό αιώνα και στο τέλος μάς χάρισε από μία μικρή εικόνα της Παναγίας.

Ο επόμενος και τελευταίος προορισμός μας ήταν οι παραδοσιακοί οικισμοί του Γανναδιό και της Πυρσόγιαννης. Οι οικισμοί αυτοί μάς εξέπληξαν όσον αφορά τη γραφικότητά τους, τον τρόπο οικοδόμησης των κτιρίων, καθώς και ορισμένα χαρακτηριστικά που φανέρωναν τον τρόπο ζωής των κατοίκων, όπως το γεγονός ότι υπήρχαν ομάδες μαστόρων, γνωστοί ως μπουλούκια, που ταξίδευαν και έχτιζαν σπίτια και δημόσια κτίρια σε όλα τα Βαλκάνια φτάνοντας μέχρι και την Περσία. Όταν επέστρεφαν στην ιδιαίτερη πατρίδα τους μετέφεραν κι αυτοί διάφορα πολιτιστικά στοιχεία από τους τόπους στους οποίους είχαν εργαστεί.

Η ομάδα μας έφτασε στη Βέροια αργά το απόγευμα ακολουθώντας την επαρχιακή οδό που συνδέει την Κόνιτσα με τα Γρεβενά περνώντας μέσα από τον χιονισμένο ορεινό όγκο της Πίνδου.

Η εκδρομή αυτή εκτός από τη χαλάρωση και τη διασκέδαση που μάς πρόσφερε είχε κυρίως επιμορφωτικό χαρακτήρα και ελπίζω τέτοιου είδους εκδρομές να γίνονται συχνότερα.

Υπεύθυνες καθηγήτριες: Χριστίνα Ζαχαριάδου ΠΕ04, Παπά Τατιανή ΠΕ02
Κολάζ φωτογραφιών: Αναστάσης Κετίκολγου

  

Via Egnatia Hiking: Μια εφαρμογή για τους πεζοπόρους της Αρχαίας Εγνατίας Οδού

Για πρώτη φορά έμπειροι πεζοπόροι, περπάτησαν στα χνάρια της Αρχαίας Εγνατίας Οδού, αποτύπωσαν τη μεγαλύτερη συνεχόμενη πεζοπορική διαδρομή στην Ελλάδα συνολικού μήκους 437,75 χλμ και την καταχώρησαν σε εφαρμογή για κινητά και tablet, ώστε να είναι διαθέσιμη σε κάθε ενδιαφερόμενο.

Η διαδρομή ξεκινάει από το Οφρύνιο Καβάλας και καταλήγει στις Φέρες του Έβρου, ενώ αποτελείται από 13 επιμέρους περιπατητικές διαδρομές, οι οποίες καλύπτουν όλες τις κατηγορίες των πεζοπόρων, από αρχάριους όσο και πολύ έμπειρους.

Η εφαρμογή περιλαμβάνει απεικόνιση των σημείων ενδιαφέροντος της Αρχαίας Εγνατίας Οδού, σε προεγκατεστημένους χάρτες (offline maps) και μετά την φόρτωση από το χρήστη στη συσκευή του μπορεί να τη χρησιμοποιήσει χωρίς να απαιτείται η χρήση Internet ή δεδομένων, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο κατά την κίνηση σε περιοχές μακριά από αστικά κέντρα.

Ξεκινώντας την εφαρμογή, στον χρήστη εμφανίζεται ο προεγκατεστημένος χάρτης και κάνοντας χρήση του GPS (δορυφορική υπηρεσία εύρεσης στίγματος του χρήστη - χωρίς χρέωση), εμφανίζονται τα μονοπάτια που έχουν αποτυπωθεί σε όλη την περιοχή καθώς και το ακριβές σημείο πού βρίσκεται ο χρήστης. Η εφαρμογή δίνει τη δυνατότητα στο χρήστη να επιλέξει ποιο μονοπάτι θα απεικονιστεί και αν θέλει να το ακολουθήσει. Εφόσον ο χρήστης επιλέξει να περπατήσει σε κάποιο μονοπάτι, τότε στην οθόνη εμφανίζονται λεπτομερείς οδηγίες πλοήγησης που τον καθοδηγούν βήμα προς βήμα, ώστε να ακολουθήσει με ακρίβεια το μονοπάτι. Επίσης κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας σε κάθε μονοπάτι, εμφανίζονται σημεία ενδιαφέροντος που έχουν αποτυπωθεί (αρχαιολογικοί χώροι, μνημεία της φύσης, θρησκευτικά μνημεία, αξιοθέατα, θέσεις θέας κλπ), με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες (κείμενο, φωτό) οι οποίες εμφανίζονται στην οθόνη κατόπιν επιλογής του χρήστη.

Η εφαρμογή βρίσκεται στο play store της Google, είναι συμβατή για κινητά - tablet με λειτουργικό σύστημα android και μπορεί να την αναζητήσει κάποιος με το όνομα της : Via Egnatia Hiking ή στη διαδικτυακή διεύθυνση:

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.emtgreece.viaegnatiahiking&hl=el

Ο κ. Μιχάλης Αμοιρίδης πρώην Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού ΑΜΘ δήλωσε σχετικά με ην εφαρμογή ότι:

‘’Με την εφαρμογή ‘’VIA EGNATIA HIKING’’, μπορεί κάποιος να περπατήσει 437,5 χλμ συνεχούς διαδρομής, ακολουθώντας τα χνάρια της αρχαίας Εγνατίας Οδού (VIA EGNATIA), να δει μνημεία και αξιοθέατα που βρίσκονται παράπλευρα της διαδρομής και να διανυκτερεύσει σε καταλύματα και οικισμούς κατά μήκος αυτής. Είναι μία πρωτοποριακή καταγραφή σε πραγματικό υπόβαθρο, ιστορικής διαδρομής, στα χνάρια της αρχαίας Εγνατίας Οδού. Μία τέτοια δυνατότητα παροχής βοήθειας και καθοδήγησης στην πεζοπορία μεγάλου μεγέθους, συνεχόμενης ιστορικής πεζοπορικής διαδρομής δίνεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

Στοχεύει στην ανάδειξη τουριστικών πόρων και οικισμών που δεν είχαν μέχρι σήμερα ανάλογη προβολή, στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και στην ενίσχυση των εναλλακτικών μορφών τουρισμού.

Πρέπει να επισημάνω ότι η καταγραφή δεν είχε κυρίαρχη την αρχαιολογική ακρίβεια αλλά τηρώντας την αρχαία διαδρομή, σχεδιάστηκε στο πεδίο, ώστε να έχει πεζοπορικό ενδιαφέρον και να εξυπηρετεί το χρήστη με σημεία για ανάπαυση και διανυκτέρευση. Σημαντικό είναι ότι μετά την εγκατάσταση της μπορεί να δουλέψει χωρίς τη χρήση διαδικτύου, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο σε διαδρομές απομακρυσμένες από αστικά κέντρα.

Αποτελεί βήμα και εργαλείο που πρέπει να αξιοποιηθεί, να ενισχυθεί και να συνδεθεί με όμορες Περιφέρειες. Μπορεί να αποτελέσει τη διακριτή αιτία για να προξενήσει το ενδιαφέρον διεθνών επισκεπτών και το λόγο να μας επιλέξουν για την αναψυχή τους ενώ παράλληλα να αναζητήσουν και άλλους τουριστικούς πόρους, στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη, που μπορεί να τους ενδιαφέρουν.

Η επιτυχία αυτού του εγχειρήματος βέβαια εξαρτάται από την συντήρηση-αναβάθμιση της εφαρμογής, τη σωστή και συνολική προβολή σε βάθος χρόνου. Χρειάζεται να υπάρξουν βελτιώσεις ώστε να γίνει ακόμη πιο αξιόπιστη, εύχρηστη και φιλική προς το χρήστη κάτι το οποίο είναι κανόνες για όλες τις εφαρμογές».

Πηγή: http://www.enikonomia.gr/tourism/180255,via-egnatia-hiking-mia-efarmogi-gia-tous-pezoporous-tis-archaias-.html

Κατάλογος εξοπλισμού: ανοιξιάτικη αποστολή στον Όλυμπο

Γράφει ο Αλέξανδρος Αστάρας*

Παπούτσια: μποτάκια ορειβασίας ή  αθλητικά παπούτσια με σκληρές σόλες που να μη γλιστράνε, όσο το δυνατόν πιο αδιάβροχα. Βεβαιωθείτε ότι είναι εντελώς άνετα και ΟΧΙ ολοκαίνουρια, γιατί αλλιώς είναι πιθανό να σας προκαλέσουν φουσκάλες. Τα σανδάλια πάσης φύσης είναι εντελώς ακατάλληλα. Συμβουλή: οπωσδήποτε κόψτε τα νύχια του ποδιού για να μη σας ενοχλήσουν κατά την κατάβαση (γλυστράει το πόδι μπροστά και βρίσκουν στην μύτη του παπουτσιού).

Σακίδιο πλάτης: διαλέξτε κάτι μικρό και ελαφρύ με φαρδιά, άνετα λουριά. Αποφύγετε σακίδια με πλαστικά μέρη που έρχονται απευθείας σε επαφή με το δέρμα. Οι πολλές τσέπες είναι σίγουρα πλεονέκτημα.

Πανωφόρι: αδιάβροχο, διαπνέον, ελαφρύ σε βάρος, να μπορεί να συμπιεστεί για να μπει στο σακίδιο. ΠΡΕΠΕΙ να έχει αδιάβροχη κουκούλα σε περίπτωση βροχής.

Παντελόνι: μια χαλαρή φόρμα γυμναστικής, από ελαφρύ, διαπνέον υλικό, το οποίο να είναι και δροσερό στην αφή θα ήταν το ιδανικό παντελόνι. Τα χαλαρά τζιν είναι ΟΚ, τα στενά κουράζουν στην κίνηση. Αποφύγετε υλικά που απορροφούν και μετά συγκρατούν το νερό και τον ιδρώτα (π.χ. χοντρά και σπογγώδη υφάσματα τύπου φούτερ).

Σορτς: κάτι ελαφρύ για να φορέσετε σε περίπτωση που το άλλο παντελόνι σας βραχεί και χρειάζεται να περιμένετε μέχρι να στεγνώσει στο τζάκι. Χαμηλού βάρους και όγκου θα ήταν το ιδανικό.

Μακρυμάνικη μπλούζα: από ζεστό και διαπνέον υλικό, ιδανικά χαμηλού βάρους και όγκου. Θα κάνει κρύο το βράδυ, μην αμελήσετε το συγκεκριμένο θέμα.

Επιπλέον κοντομάνικα: φορέστε ένα  στην αρχή της ανάβασης, πάρτε δύο επιπλέον μαζί σας, διαλέξτε ελαφριά διαπνέοντα υλικά και έντονα χρώματα (βελτιώνουν την διακριτότητα στην ομίχλη και σε μεγάλες αποστάσεις).

Εσώρουχα: ένα επιπλέον ζευγάρι (επάνω και κάτω), συνιστάται 100% βαμβάκι. Μακρυμάνικα ισοθερμικά εσώρουχα (που χρησιμεύουν και σαν πιτζάμες το βράδι) είναι καλή επιλογή, αλλά όχι απαραίτητα για ανοιξιάτικη εκδρομή.

Κάλτσες: δύο κανονικά ζευγάρια (φοράτε το ένα στην αρχή της ανάβασης).

Σαγιονάρες: παπούτσια δεν επιτρέπονται στο καταφύγιο, οπότε πρέπει να τα βγάλουμε και να χρησιμοποιούμε πλαστικές σαγιονάρες.

Σεντόνι: ένα μονό σεντόνι γιατί οι κουβέρτες που παρέχονται δεν πλένονται καθημερινά (είναι όμως κατά βάση καθαρές). Εναλλακτικά μπορείτε να φέρετε μαζί σας υπνόσακο (αλλά πιάνει περισσότερο χώρο στο σακίδιο!)

Μαξιλαροθήκη

Πετσέτα: μικρή, ελαφριά για να σκουπιστείτε μετά από ντους ή από βροχή.

Kαπέλο: ιδανικά να είναι πλατύγυρο για να προστατεύει και το σβέρκο.

Γυαλιά ηλίου

Αντηλιακό: το αδιάβροχο αντηλιακό δεν τρέχει τόσο εύκολα μέσα στα μάτια, οπότε είναι προτιμητέο. 

Είδη περιποίησης: συνιστώ να κρατήσουμε το βάρος χαμηλό ειδικά στο θέμα αυτό, μια και κάθε γραμμάριο μοιάζει με κιλό μετά από κάποιες ώρες περπάτημα. Υπάρχουν ντους στο καταφύγιο, αλλά προσωπικά δεν τα χρησιμοποιώ για παραμονή μιας νύχτας για να γλιτώσω το βάρος των ειδών περιποίησης και της μεγάλης πετσέτας. Αν φοράτε φακούς επαφής καλύτερα γεμίστε τις θήκες με υγρό και μην κουβαλάτε ολόκληρο το μπουκάλι μαζί σας.

Φαρμακείο; Φέρτε μερικά Hanzaplast, έναν επίδεσμο, κάποιο ελαστικό επίδεσμο για τον αστράγαλο και betadine ή bepanthol, αν έχετε. Θα φέρoυμε και άλλοι κάποια από αυτά, οπότε ας συντονιστούμε για να αποφύγουμε τα περιττά βάρη.

Ωτοασπίδες: θα τις χρειαστείτε αν δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε, επειδή σε ένα δωμάτιο με δεκάδες κρεβάτια είναι αναπόφευκτο να υπάρχουν και κάποια άτομα που ροχαλίζουν σαν ατμομηχανές.

Πλαστική σακούλα: μια μεγάλη σκουπιδιών, την οποία θα χρησιμοποιήσουμε ως αδιάβροχο για να καλύψουμε τα σακίδιά μας σε περίπτωση βροχής (οι τεράστιες μπλε σακούλες της ΙΚΕΑ είναι ιδανικές). Η σακούλα θα χρησιμεύσει επίσης και ως προσωρινός αποθηκευτικός χώρος για τα πράγματά που θα αφήσουμε πίσω στο καταφύγιο κατά τη 2η μέρα αναβασης.

Ελβετικός σουγιάς: ή κάποιο άλλου τύπου πολυεργαλείο. Θα φέρω τον δικό μου, με 2-3 ακόμα νομίζω θα καλυφθεί όλη η ομάδα (ας συντονιστούμε για να αποφύγουμε τα περιττά βάρη).

Φωτογραφική μηχανή: να είναι μικρή και ελαφριά (μικρές ψηφιακές είναι ιδανικές). Σιγουρευτείτε ότι είναι φορτισμένη και μην ξεχάσετε φιλμ/κάρτα μνήμης/μπαταρίες. Φίλοι έχουν επιστρέψει από τον Όλυμπο με παραπάνω από 300 φωτό, ετοιμαστείτε αναλόγως.

Κινητό τηλέφωνο: να είναι εντελώς φορτισμένο, θα είμαστε συχνά στο μεταίχμιο της εμβέλειας της κεραίας Λιτοχώρου, κάτι το οποίο προκαλεί αυξημένη κατανάλωση ισχύος. Θα χρησιμεύσει επίσης σαν φακός αν χρειαστεί να πάτε τουαλέτα το βράδι. Μην πάρετε φορτιστή, δεν αξίζει τον κόπο και οι μπρίζες στο καταφύγιο σπανίζουν: καλύτερα να σβήνουμε το τηλέφωνο όταν δε χρησιμοποιείται, προς εξοικονόμηση ισχύος της μπαταρίας.

Φαγητό: υπάρχει αφθονία φαγητού σε λογικές και για όλα τα γούστα στο καταφύγιο, αλλά πάρτε κάποιο σνακ για την ανάβαση. Η σοκολάτα έχει καλή αναλογία βάρους–ενέργειας και είναι πιο φτηνή από τις μπάρες ενέργειας. Το ίδιο ισχύει για τα αποξηραμένα φρούτα και το παστέλι μελιού.

Χαρτομάντιλα: χαρτί υγείας ή μωρομάντιλα.

Νερό: ένα γεμάτο πλαστικό μπουκάλι του 1,5 λίτρου. Προσωπικά προτιμώ μπουκάλια  2 x 0,75λτ με ειδικό στόμιο-πιπίλα, για μεγαλύτερη ευκολία και ισορροπία βάρους εκατέρωθεν του σακιδίου μου.

Ταυτότητες: πάρτε την ταυτότητά σας, καθώς και ταυτότητα του ορειβατικού συλλόγου αν ανήκετε σε κάποιον (έχετε έκπτωση στο καταφύγιο).

Χρήματα και πολύτιμα αντικείμενα: αφήστε το πορτοφόλι και τα αντικείμενα αξίας σπίτι σας, πάρτε μαζί σας μόνο όσα ευρώ χρειάζεστε. Πάρτε και ψιλά μαζί σας γιατί τα μεγάλα χαρτονομίσματα μπορεί να προκαλέσουν πρόβλημα στο ταμείο του καταφυγίου.

ΓΕΝΙΚΑ ΑΣ ΦΡΟΝΤΙΣΟΥΜΕ ΝΑ ΔΙΑΤΗΡΗΣΟΥΜΕ ΤΟ ΣΑΚΙΔΙΟ ΜΑΣ ΟΣΟ ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΝ ΕΛΑΦΡΥΤΕΡΟ!

* Ο Αλέξαδρος Αστάρας είναι Καθηγητής Πληροφορικής και Ρομποτικής του Αμερικανικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης, ορειβάτης και αλεξιπτωτιστής.